Tuyển cử tự do – dân chủ có gì vui ?

Published on December 14, 2012 · No Comments

Kình

Trong cách hiểu của đa số người Việt Nam, tuyển cử chỉ đơn thuần là ứng cử – bầu cử rồi ai về nhà nấy, tuy nhiên trước 1975 thì việc tuyển cử sôi động tới mức giờ đây nhìn lại thì khó hình dung nổi. Nhưng sự thật, nội cái văn hóa tuyển cử đã khiến xã hội trở nên tràn trề sinh khí và đảm bảo tự do – dân chủ cho từng công dân.

Một số biểu tượng liên danh trong kỳ tuyển cử 1967.

Để đảm bảo khả năng cạnh tranh phiếu bầu, bên cạnh việc vận động cử tri (diễn thuyết, thu hút bằng những hình thức quảng bá ấn tượng) thì vấn đề liên danh tranh cử luôn được đặt lên hàng đầu. Thông thường, những liên danh này phải lựa chọn một biểu tượng nào đấy vừa mang tính đại chúng vừa thể hiện cái mục đích hấp dẫn đối tượng nào.

Thí dụ, liên danh Ngô Đình Diệm – Nguyễn Ngọc Thơ chọn khóm trúc vì hai ngài xuất thân Nho gia, cũng có nghĩa đối tượng mà họ muốn kiếm phiếu là giới trí thức và cộng đồng miền Bắc di cư (vốn có truyền thống Nho học), liên danh Phan Khắc Sửu – Phan Quang Đán chọn con trâu và người nông dân theo cày vì “Sửu” có nghĩa là con trâu vừa muốn hướng đến đối tượng nông gia vốn chiếm phần đông trong xã hội… Ngoài ra, chính khách Công giáo thường chọn bông huệ ; chính khách Phật giáo thì chọn bông sen, bánh xe luân hồi hay lư hương ; nhóm Quốc dân Đảng chọn ngôi sao trắng ; nhóm học giả chọn cây bút, quyển sách… Đặc điểm dễ nhận thấy, đa số biểu tượng thường hướng đến tính chất nông nghiệp (thể hiện ở con trâu, cái cày, bông lúa, ngôi nhà…), bởi đa phần người Việt Nam là thuần nông.

Cái lợi ích nhãn tiền của vấn đề đa đảng hoặc (ít nhất) tuyển cử tự do – dân chủ là tạo ra đời sống rực rỡ sắc màu, chứa chan bản sắc văn hóa cũng như sự tự tin cá thể, hơn là bầu cử qua loa, chiếu lệ như hiện tại (Đảng cử dân bầu). Tuyển cử tự do cũng tạo ra ý thức xây dựng lòng tin ở mức vừa đủ, không quá lố và cũng không vượt quá ngưỡng chịu đựng của cả chính trị gia và cử tri (thông qua việc hứa hẹn).

Website Trúc Lâm Yên Tử đã thống kê được những biểu tượng xuất hiện trong các kỳ tuyển cử thời Việt Nam Cộng hòa. Xem ảnh tuyển cử thời Việt Nam Cộng hòa : 1-2-3.